Rusza akcja „GZM bez wykluczeń”

W Katowicach i całej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii startuje akcja społeczna „GZM bez wykluczeń”. Jej celem jest ujednolicenie standardu transportu publicznego w całej Metropolii. Organizacje chcą, aby system był przewidywalny, jednoznaczny i bezpieczny dla każdego pasażera.

Inicjatywa powstała po licznych sygnałach od mieszkańców. Jednocześnie wynika z wieloletnich doświadczeń organizacji zajmujących się dostępnością. Dlatego twórcy akcji podkreślają, że transport publiczny musi działać jak jeden spójny system.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Strefa Czystego Transportu w Katowicach od 2026 roku

Jeden system, nie „wyspy” rozwiązań

Autorzy akcji zwracają uwagę, że dziś transport w GZM bywa niespójny. Różnice w oznaczeniach, przyciskach czy komunikatach powodują dezorientację. Co więcej, pasażer nie powinien zastanawiać się, kto odpowiada za przystanek, a kto za pojazd.

Z perspektywy użytkownika to jedna usługa publiczna. Dlatego organizacje apelują o jeden standard dostępności i informacji pasażerskiej. Taki model ma wyeliminować „wyspy” lepszych i gorszych rozwiązań.

Perspektywa osób głuchoniewidomych jako punkt odniesienia

Ważnym elementem inicjatywy jest spojrzenie na system oczami osób głuchoniewidomych. To właśnie ta perspektywa najlepiej pokazuje luki w organizacji transportu. Jeśli system będzie czytelny dla nich, stanie się bardziej przewidywalny dla wszystkich.

Dlatego projekt opiera się na zasadach uniwersalnego projektowania. Transport publiczny w Katowicach i całej GZM powinien być zrozumiały od pierwszego kroku na przystanku. Następnie pasażer musi bez stresu przejść przez całą podróż.

Najważniejsze postulaty wobec ZTM

Organizacje przedstawiły konkretne propozycje zmian. Domagają się obowiązkowych zapowiedzi głosowych na zewnątrz pojazdów. Apelują także o spójną informację wizualną i głosową oraz jej priorytet nad reklamami.

Postulaty obejmują również ujednolicenie przycisków i sygnałów drzwi. Dodatkowo inicjatorzy chcą przewidywalności miejsc zatrzymania pojazdów. Wskazują też na potrzebę rozwiązań taryfowych, które nie wykluczają osób bez dostępu do technologii cyfrowej.

Cel: realna samodzielność pasażera

Twórcy akcji podkreślają, że nie atakują żadnej instytucji. Chcą rozpocząć merytoryczną rozmowę o standardzie transportu publicznego w metropolii liczącej ponad 2 miliony mieszkańców.

Dla jednych niespójności są jedynie irytujące. Jednak dla innych oznaczają realną barierę w codziennym życiu. Dlatego „GZM bez wykluczeń” stawia na systemowe zmiany, a nie pojedyncze udogodnienia. Ostatecznie chodzi o to, aby transport publiczny w Katowicach i całej GZM był naprawdę dla wszystkich.